Má skipta um fóður? Já – svona gerirðu það rétt
„Ekki skipta um fóður – það fer svo illa í dýrið.“ Þetta eru ráð sem margir nýir hunda- og kattaeigendur fá með hvolpinum eða kettlingnum, oft ásamt poka af fóðri. Ráðin eru vel meint, en þau eru bara hálfur sannleikurinn. Rétta reglan er ekki aldrei að skipta – heldur að skipta rólega. Dýrið þitt á skilið besta fóðrið sem hentar því, og það er ekkert að því að finna það.
Af hverju er sagt að það megi ekki skipta?
Það er sannleikskorn í ráðinu. Ef skipt er snögglega – nýtt fóður í dag í stað þess gamla – fær meltingin ekki tíma til að aðlagast og afleiðingin getur verið magaóþægindi, linar hægðir eða að dýrið vilji ekki borða. Það er líka skynsamlegt að breyta ekki of miklu fyrstu dagana eftir að hvolpur eða kettlingur flytur á nýtt heimili, því flutningurinn er nóg breyting í bili.
En það þýðir ekki að fóðrið sem fylgdi úr gotinu sé það eina rétta fyrir dýrið um aldur og ævi. Algengt er að hvolpum og kettlingum fylgi fóður frá ræktanda, oft í samstarfi við fóðurframleiðanda. Það getur verið ágætt fóður – en það var ekki valið sérstaklega fyrir þitt dýr, og þú mátt alveg velja annað.
Dýrin skipta hvort sem er um fóður
Flest dýr skipta um fóður nokkrum sinnum á ævinni, og það er eðlilegt:
- Úr hvolpa- eða kettlingafóðri í fullorðinsfóður, yfirleitt um 12 mánaða aldur (síðar hjá stórum hundategundum).
- Úr fullorðinsfóðri í fóður fyrir eldri dýr, þegar orkuþörfin minnkar.
- Við óþol, kláða eða viðkvæma meltingu, þegar fóður með einni próteinuppsprettu getur hjálpað.
- Eftir geldingu eða við þyngdaraukningu, þegar dýrið þarf færri hitaeiningar.
Ef dýrið getur skipt um fóður við eitt ár, getur það líka skipt núna – svo lengi sem það er gert rétt.
Gott fóður skiptir máli
Fóður er ekki bara fóður. Munurinn á innihaldi getur verið mikill: sumt fóður er að mestu kjöt, annað er drýgt með korni og fylliefnum. Kíktu á innihaldslýsinguna – nafngreint kjöt eða fiskur á að vera fremst, og fóðrið á að vera merkt sem heilfóður (complete). Í leiðarvísunum okkar um kattafóður og þurrfóður fyrir hunda förum við nánar yfir hvað á að skoða.
Svona skiptirðu um fóður – á 7–10 dögum
Blandaðu nýja fóðrinu smám saman við það gamla. Þannig fær meltingin tíma til að venjast og flest dýr finna engan mun:
| Dagar | Gamla fóðrið | Nýja fóðrið |
|---|---|---|
| 1–3 | 75% | 25% |
| 4–6 | 50% | 50% |
| 7–9 | 25% | 75% |
| 10+ | 0% | 100% |
- Viðkvæmur magi? Taktu þér 2–3 vikur og haltu hverju skrefi aðeins lengur.
- Linar hægðir? Farðu eitt skref til baka í nokkra daga og haltu svo áfram.
- Nýr hvolpur eða kettlingur? Leyfðu dýrinu að jafna sig á nýja heimilinu í viku eða tvær áður en þú byrjar að skipta.
- Kettir geta verið matvandir. Ef kisan hafnar nýja fóðrinu, prófaðu aðra bragðtegund eða áferð – blautmatur fer oft betur í ketti en þurrfóður.
Ef dýrið fær viðvarandi niðurgang, ælir endurtekið eða hættir að borða skaltu hafa samband við dýralækni.
Byrjaðu smátt
Það er auðveldast að skipta þegar þú veist að dýrinu finnst nýja fóðrið gott. Byrjaðu á minni poka eða nokkrum stökum dósum og bréfum áður en þú kaupir stóran poka – margar tegundir af blautmat fást í stykkjatali. Fyrir ketti erum við líka með smakkpakka með nokkrum tegundum, svo kisan getur smakkað og valið sjálf. Allt fóðrið okkar finnur þú í hundafóðri og kattafóðri.
Ertu ekki viss hvað hentar þínu dýri? Kíktu til okkar á Nýbýlaveg 10 – opið alla daga – og við hjálpum þér að velja og skipta.
Algengar spurningar
Er slæmt fyrir hvolpinn að skipta um fóður?
Nei, ekki ef það er gert hægt. Það sem fer illa í hvolpa er snögg breyting. Leyfðu hvolpinum að jafna sig á nýja heimilinu fyrst og skiptu svo á 7–10 dögum.
Ræktandinn sagði mér að halda mig við sama fóður. Á ég að hlusta?
Fyrstu vikuna eða tvær er gott að halda sig við fóðrið sem dýrið þekkir. Eftir það máttu velja það fóður sem þér finnst henta dýrinu best – skiptu bara rólega.
Hversu oft má skipta um fóður?
Það er engin regla um það. Margir eigendur skipta reglulega á milli bragðtegunda innan sama merkis, og sum dýr hafa gott af fjölbreytni. Ef þú skiptir um merki eða tegund er gott að gera það hægt.
Má blanda saman tveimur tegundum af fóðri til frambúðar?
Já, svo lengi sem bæði eru heilfóður og heildarmagnið er rétt. Margir kattaeigendur blanda t.d. blautmat og þurrfóðri.
Hvað ef dýrið vill ekki nýja fóðrið?
Farðu hægar og blandaðu minna af nýja fóðrinu í byrjun. Ef dýrið hafnar því samt er það kannski ekki rétta fóðrið – þá er gott að prófa aðra bragðtegund eða áferð. Við hjálpum þér gjarnan að finna eitthvað sem hentar.


